Biofeedback en HRV

Wat is Biofeedback?

Ons lichaam reageert continu op wat we denken, op wat we doen en op wat we voelen.

Biofeedback is een reguliere behandelingsmethode die met behulp van professionele meetapparatuur een directe terugkoppeling geeft aan de cliënt en de therapeut over één of meerdere lichaamsfuncties of signalen, zoals: ademhaling, huidtemperatuur, spierspanning, hartslag en huidgeleiding (transpiratie).

Tijdens de meting zijn de lichaamsreacties zichtbaar op een computerscherm via grafieken en beelden, zodat je zelf kunt volgen hoe je lichaam reageert.

Bijvoorbeeld: de mate van spierspanning, hoe snel je hart klopt, je manier van ademen, je zithouding, je reactie op gedachten, emoties, stress en ontspanning.

Biofeedback en het zenuwstelsel
Het autonome zenuwstelsel is er op gericht het evenwicht in je lichaam te bewaken. Het regelt de werking (activiteit en rust) van de organen en lichaamsfuncties, zoals de ademhaling en de hartslag en reageert direct op onze gemoedstoestand.

Tijdens een psychofysiologische (biofeedback)meting wordt met behulp van biofeedbackapparatuur gemeten hoe je autonome zenuwstelsel functioneert. Dit deel van het zenuwstelsel regelt de werking (activiteit en rust) van organen en lichaamsfuncties zoals ademhaling en hartslag. Het bestaat uit twee deelsystemen: een sympathisch en een parasympatisch deel. De parasympathicus (‘de rempedaal’) voert de boventoon bij rust en herstel. De sympathicus (‘het gaspedaal’) is dominant bij inspanning.

Uit balans
In het dagelijks leven hebben we een beetje spanning nodig om goed te kunnen functioneren. Bij ziekte en langdurige stress gaat het autonome zenuwstelsel echter minder goed functioneren. Daardoor kan de balans, het immuunsysteem en de energieregeling in het lichaam verstoord raken.
Je merkt dit aan bepaalde (stress)signalen, zoals: geprikkeldheid, vermoeidheid, gespannen voelen, somberheid, negatieve gedachten, (spier)pijn, slaapproblemen.
Vaak is het een combinatie van factoren waardoor je uit evenwicht bent geraakt.

In balans
Biofeedback helpt je om je bewust te worden. Door het zien van je eigen lichaamsreacties, het oefenen en leren beïnvloeden daarvan, ben je op een positieve en actieve manier bezig om jezelf weer in balans te brengen. Het zien en vooral voelen hoe je invloed kunt uitoefenen op je eigen balans, geeft vertrouwen en werkt op een positieve manier door in het dagelijks leven.

Op basis van de uitkomst kan behandeling op maat geboden worden. Specifieke biofeedbacktrainingen, worden gecombineerd met adem- en ontspanningsoefeningen die in de thuis- of werksituatie verder beoefend kunnen worden.

De Biofeedbackmethode kan gebruikt worden als aanvullende diagnostiek, als aanvullende behandelings- en trainingsmethode, ter bewustwording & zelfregulatie en als effectmeting & evaluatie van oefeningen en behandelingen.

Resultaten & voordelen van bio-feedback:

  • Het vergroot je bewustzijn, inzicht en controle-gevoel
  • Je kunt je beter leren ontspannen
  • Je leert weer luisteren naar je lichaam
  • Je klachten verminderen en/of je kunt er beter mee om gaan
  • Door de directe feedback is een snel leerproces mogelijk
  • Het geeft vertrouwen en werkt motiverend

BioTrain werkt met professionele, gecertificeerde meerkanaals biofeedbackapparatuur.

Onderzoek en ervaring wijzen uit dat biofeedback een effectieve behandelingsmethode is bij veel lichamelijke- en psychosomatische klachten door bewustwording en vergroting van de zelfregulatie.
Verder kan biofeedback een waardevolle aanvullende bijdrage leveren aan onderzoek naar lichamelijk onvoldoende verklaarbare klachten (S.O.L.K.).

n.b. Biofeedback wordt gebruikt om te analyseren en te trainen, maar heeft niet als doel om een medische diagnose te stellen. Wanneer gegevens uit de meting aanleiding geven voor verder onderzoek wordt geadviseerd contact op te nemen met de huisarts.
Contra-indicaties: ernstige psychiatrische aandoeningen.

HRV biofeedback

HRV staat voor Heart Rate Variability (hartritmevariabiliteit).

HRV wordt algemeen aanvaard als een maat voor de activiteit van het autonome zenuwstelsel.

Een hoge HRV geeft aan dat er veel variatie in het hartritme is. Het is een teken van flexibiliteit, veerkracht en vitaliteit. De parasympathicus ('rempedaal') en sympathicus ('gaspedaal') werken dan in harmonie samen. Terwijl bij een lage of verminderde HRV de balans tussen de 'rempedaal' en het 'gaspedaal' verstoord is.

De mate en kwaliteit van de HRV wordt altijd beïnvloed door leeftijd, conditie en erfelijkheid.

In positieve zin kun je je HRV beïnvloeden door te investeren in een gezonde leefstijl, voeding en beweging. Zo vergroot je de veerkracht en houd je je lichaam in vorm.

In negatieve zin verminderd de HRV door stress, negatieve emoties en gedachten, ziekte, overgewicht, weinig bewegen of juist te intensief sporten, roken, alcoholgebruik en medicatie.

Met behulp van biofeedbackapparatuur kan je hartslagfrequentie en HRV gemeten worden. Ook kun je jezelf trainen in het vergroten van de HRV en hartcoherentie.

BioTrain maakt gebruik van de Bodyguard van Firstbeat voor de HRV Lifestyle Assessment meting.

Wat houdt de HRV Lifestyle Assessment in?

De HRV Lifestyle Assessment is een meerdaagse meting van de hartslag, waarbij met behulp van een klein apparaatje stress, inspanning en herstel inzichtelijk gemaakt worden. Met deze informatie kun je doelgericht stappen ondernemen om je balans te verbeteren en vitaler te worden.

Het apparaatje dat we voor de meting gebruiken is de Firstbeat Bodyguard sensor. Dit is een lichte, ronde USB-monitor die je zelf op twee plekken op je borst plakt met een plakelektrode.

 

 

 

 

 

De Bodyguard meet nauwkeurig elke hartslag en de tijd tussen de hartslagen. De variatie in tijd in milliseconden tussen opeenvolgende hartslagen noemen we HRV (hartslagvariabiliteit). De Bodyguard meet de hartslagfrequentie en HRV met de nauwkeurigheid van een ECG-hartfilmpje.

 

 

 

 

De meting duurt drie tot vijf achtereenvolgende dagen en nachten en voer je thuis en op je werk uit. Zo meet de Bodyguard je hartslagfrequentie en HRV (hartslagvariabiliteit) in het dagelijks leven: werken, huishouden, vrije tijd, sporten, slapen. Je houdt tijdens de meting een online logboek bij.

Aan de hand van de opgenomen hartslagdata berekent de Firstbeat-software van minuut tot minuut welk deel van het autonome zenuwstelsel dominant was: sympathisch (‘gaspedaal’) of parasympatisch (‘rem’).

In het HRV-rapport komt alle informatie bij elkaar, waardoor je kunt zien bij welke activiteit je lijf in de actieve stand (werken, sporten, etc.) of in de rust stand (slapen, ontspannen) stond. Ook krijg je inzicht in hoeveel je herstelt tijdens je slaap en in de balans tussen inspanning en ontspanning tijdens de meetperiode.

Wat kom je te weten?
In een uitgebreid (Engelstalig) rapport wordt duidelijk:

  • Hoeveel je in 24 uur herstelt
  • Wat de kwaliteit is van je herstel
  • Of je ook echt herstelt als je aan het relaxen bent
  • Hoe actief/gestrest je bent gedurende de dag
  • Of je voldoende beweegt
  • Of je vitaliteit toe- of afneemt over de meetperiode gezien

Voor een indruk, zie deze video: klik hier

Meer informatie over HRV: klik hier

Contra-indicaties: pacemaker, ernstige hartklachten, hartritmestoornissen.

De meting is geen diagnose. Wanneer er onregelmatigheden opvallen, wordt geadviseerd om ter controle naar de huisarts te gaan.

Geef aan welke medicatie je gebruikt. Een hoge bloeddruk waarvoor medicatie is meestal geen probleem om de meting te doen.

Hoe wordt gemeten?

De lichaamssignalen worden gemeten met sensoren, die zijn aangebracht op het lichaam en aangesloten op de biofeedback-apparatuur en laptop.

Lees meer

Soorten biofeedback metingen

Tijdens de eerste meting wordt meestal een uitgebreide basismeting afgenomen met 5 sensoren (spierspanning, hartslag, ademhaling, huidgeleiding en handtemperatuur).

(Lees meer)

Informatiefilmpje burnout